Wist jij dat je baby op het kinderdagverblijf meer risico loopt op wiegendood, ondanks alle voorzorgsmaatregelen? Waarom is dit zo? mamalifestyle, mamalifestyleblog, mamablogger, mamablog, lifestyleblog, lifestyleblogger, familyblog, familyblogger
Zwanger & baby

Waarom loopt je kindje bij een kinderdagverblijf of gastouder meer risico om te overlijden aan wiegendood?

Ik was vanavond net klaar met avondeten toen ik een krantenbericht met een zeer schokkende kop las: “kindje dood in kinderopvang”.  Een baby/dreumes van 14 maanden is vandaag overleden in het kinderdagverblijf waar hij/zij werd opgevangen. De nachtmerrie van elke ouder….. De doodsoorzaak is nog niet bekend en wordt onderzocht. Een misdrijf is op dit moment uitgesloten.

Het is helaas niet voor het eerst dat ik zo’n in en in triest bericht lees. De afgelopen jaren heb ik meerdere malen gelezen dat er baby’s stierven in de kinderopvang. De meeste kindjes waren nog geen zes maanden oud en op één na * stierven ze allemaal een natuurlijke dood tijdens hun slaapje. Wiegendood is het vermoeden. (* dit kindje stierf door een medische oorzaak). Zou het kindje dat vandaag is overleden misschien ook tijdens zijn/haar slaapje overleden zijn?

Wiegendood in de familie

Wiegendood. Met deze term ben ik al sinds kleins af aan bekend. Triest genoeg. Mijn familie heeft namelijk ver voor mijn geboorte een soortgelijk sterfgeval meegemaakt. Mijn neefje was met zijn moeder op visite bij zijn oma. Terwijl zijn oma en mijn tante beneden waren, lag mijn neefje boven te slapen. Toen mijn tante naar boven ging om hem te wekken, werd mijn neefje niet wakker. Hij bleek in zijn slaap te zijn overleden. Onverteerbaar….. Hier kom je als ouder nooit meer overheen. Zijn dood werd aangemerkt als wiegendood.

De “veilige” grens van twee jaar

Wiegendood kan elke baby overkomen, geheel uit het niets. Jaarlijks sterven gemiddeld 20 baby’s in hun bedje. Meestal overkomt het baby’s tot 6 maanden, maar toch overlijden per jaar één tot vijf kindjes tussen de één en twee jaar aan wiegendood.

Toen mijn kinderen hun tweede verjaardag bereikten, slaakten mijn vriend en ik toch wel een zucht van opluchting. Heel erg angstig waren wij niet toen ze nog jonger waren, maar wij hadden de gedachte toch wel een beetje in ons achterhoofd. Zeker omdat het in mijn familie is voorgekomen dat mijn neefje dood in zijn bedje lag.  De leeftijd van twee jaar zagen wij dan ook echt als een “veilige” grens.

Gepieker of mijn kind veilig was bij de kinderopvang

Toch heb ik in al die jaren dat ik mijn kinderen naar de kinderopvang bracht, geen seconde gepiekerd of mijn kinderen daar wel veilig waren of tijdens hun slaapjes zouden kunnen overlijden. Ik liet mijn kinderen met een gerust hart en in vertrouwde, zorgzame en professionale handen achter bij de pedagogisch medewerksters van het kinderdagverblijf. In de wetenschap dat ik mijn kinderen aan het einde van de middag daar weer zou ophalen. Levend en wel. Maar dat dachten de ouders van de overleden baby’s ook. Zij gingen er net als ik vanuit dat er die dag geen vuiltje aan de lucht zou zijn en dat zij hun zoontje of dochtertje ’s avonds in hun armen zouden sluiten. Hoe vreselijk anders was het gelopen. Hoe fataal. Hun baby’s komen nooit meer terug.

Sterven bij de kinderopvang en de gastouder meer kinderen aan wiegendood dan thuis?

Een aantal keer per jaar komt er zo’n schrikwekkend artikel voorbij. Vrijwel altijd is de doodsoorzaak een natuurlijke. En ook al schrijft het protocol van kinderdagverblijven voor dat er om het kwartier gekeken wordt bij de slapende kindjes, toch sterven er baby’s in de opvang. In de leeftijd tot 6 maanden komt wiegendood veel vaker voor wanneer een kindje bij de kinderopvang of gastouder verblijft.

Welke maatregelen neemt het kinderdagverblijf om wiegendood tegen te gaan?

De pedagogisch medewerkers op het kinderdagverblijf moeten werken volgens het protocol Veilig Slapen. Hierin staan maatregelen om wiegendood te voorkomen. Maatregelen die je thuis ook neemt om de risico’s te beperken. Denk aan regelmatig bij het kindje kijken wanneer hij/zij slaapt, een kindje nooit op de buik te slapen leggen, de slaapkamer goed ventileren en zorgen dat de kamertemperatuur niet te warm is, het bedje laag opmaken of een slaapzak gebruiken, geen dekbed gebruiken en niet roken in huis. Wat thuis soms wel gebeurt, maar bij het kinderdagverblijf absoluut niet, is als volwassene bij een baby in bed slapen. De kinderopvang gebruikt net als thuis alleen bedjes die voldoen aan de veiligheidsnormen. Als je puur naar deze maatregelen kijkt, zou je denken dat een kindje bij een kinderdagverblijf heel weinig risico loopt op wiegendood. Maar toch is het tegendeel waar.

Waarom komt wiegendood meer voor op het kinderdagverblijf en bij de gastouder?

Verschillende onderzoeken met bijbehorende cijfers hebben aangetoond dat je kindje bij de kinderopvang en de gastouder meer risico loopt op wiegendood, ondanks alle voorzorgsmaatregelen. Maar waardoor komt dat dan? Het vermoeden bestaat dat de oorzaak weleens stress zou kunnen zijn. Met name omdat wiegendood bij het kinderdagverblijf en de gastouder vaak de jongere baby’s tot 6 maanden treft.

Stress bij jongere baby’s

Dat zou inderdaad heel goed kunnen. Zo’n klein baby’tje is nog volop bezig te wennen aan het leven op aarde en moet zijn/haar ouders nog helemaal leren kennen. Als zo’n jong kindje “ineens” bij het kinderdagverblijf of bij de gastouder wordt achtergelaten, kan hij/zij zich behoorlijk ontredderd voelen. Of zoals Guus de Jonge (emeritus hoogleraar kindergeneeskunde) zegt over baby’s tot 6 maanden die naar het kinderdagverblijf of naar de gastouder gaan:

“Als ze hun vader en moeder plotseling niet meer ruiken, voelen, horen en zien kan dat zeer negatief zijn voor hun gezondheid en ontwikkeling”

Weet jij nog hoe vaak jij je kleine baby knuffelde, schommelde of met hem/haar rondliep? Waarschijnlijk ontelbare keren. Toen mijn kinderen nog zo klein waren, had ik ze wanneer ze wakker waren meer wel dan niet in mijn armen. Dat veelvuldige en innige contact met zijn/haar ouders mist zo’n jong kindje. En als een kindje bijvoorbeeld thuis borstvoeding krijgt en op het kinderdagverblijf of bij de gastouder wellicht de moedermelk via een flesje toegediend krijgt, mist het ook het huidcontact met zijn/haar moeder.

Zoals ik het altijd benoem: kindjes tot die leeftijd zijn eigenlijk totaal hulpeloos en volkomen afhankelijk van de ouders. Vanaf 6 maanden zag ik echt een duidelijk verschil bij mijn kinderen. Ze waren voor mijn gevoel een stuk ouder en hadden grote sprongen gemaakt in hun ontwikkeling. Ik was echt blij dat ik door mijn eigen bedrijf vanuit huis kon werken en mijn werktijden kon afstemmen op de slaapjes van mijn kinderen, zodat ik mijn kinderen “pas” bij 9 maanden en bij 6 maanden voor het eerst naar de kinderopvang bracht. Maar als ik in loondienst buitenshuis had gewerkt, was ik toch min of meer gedwongen om deze moeilijke stap al bij 3 maanden te nemen. Dan zou ik die keuze niet hebben gehad. Maar dat zou echt heel sterk tegen mijn gevoel in hebben gedruist. Ik vond mijn baby’s toen echt nog veel te klein, ze hoorden alleen maar bij mij. Zelfs met 6 maanden had ik er nog grote moeite mee om mijn kindje los te laten.

Dat een kindje tot 6 maanden ineens zijn ouders moet missen, zorgt dus al voor stress. Daarbij komt ook nog eens dat het ’s morgens altijd rennen en vliegen is om op tijd bij het kinderdagverblijf of bij de gastouder te zijn. Dat is dus ook stressvol voor een kindje en bovendien is het op het kinderdagverblijf veel onrustiger dan thuis.  Er zijn veel andere kinderen, misschien wel huilende baby’s en wisselende leidsters. Bij de gastouder kan het ook onrustiger zijn, wanneer de gastouder meerdere kindjes opvangt. Thuis is het een oase van rust, alles wordt afgestemd op de slaapjes van de baby en de baby krijgt exclusieve aandacht van zijn/haar ouders. Al die factoren bezorgen met name de jongere baby die naar de kinderopvang of naar de gastouder gaat veel stress.

Sinds ik zelf moeder ben, pleit ik voor een zwangerschapsverlof van een jaar in plaats van de magere vier maanden die nu wordt gehanteerd. Als je dan een maand voor de uitgerekende datum met verlof gaat, heb je na de bevalling nog 11 maanden om fulltime bij je kindje te kunnen zijn en je kindje te leren kennen en vice versa. Ik denk dat dat zeer goed is voor zowel moeder als kind en ook een stuk rustgevender. Hopelijk sterven er dan ook minder kinderen aan wiegendood. Kan die karige verlofregeling niet eens aangepast worden?

mama lifestyle blog, mamablog, lifestyleblog, mamablogger, familyblog, familyblogger

Volg mij via Bloglovin, Twitter of Facebook.

***Graag nog de volgende noot om eventuele misverstanden te voorkomen:
Ik ben absoluut níet tegen kinderopvang of opvang door een gastouder, integendeel. Ik vind kinderopvang juist heel erg goed voor de ontwikkeling van een kind. Mijn kinderen zijn er jaren met heel veel plezier naartoe gegaan en het was zeker een verrijking voor hen. Wel vond ik het persoonlijk erg fijn dat mijn kinderen ouder dan een half jaar waren toen ze voor het eerst naar het kinderdagverblijf gingen. Met dit artikel wil ik niemand tegen de borst stuiten die wel zijn/haar kindje op een jongere leeftijd dan zes maanden naar de kinderopvang of naar een gastouder brengt/bracht. Sommige ouders hebben immers geen keuze en moeten na het verlof van zestien weken weer aan het werk. Ik ben blij dat ik dit moment nog wat kon uitstellen. In het artikel haal ik ook borstvoeding aan. Ik zeg niet dat een kindje meer kans maakt op wiegendood wanneer hij/zij geen borstvoeding krijgt. Ik schrijf alleen dat een kindje het huidcontact wat het heeft met de moeder tijdens borstvoeding kan missen wanneer hij/zij op het kinderdagverblijf of bij de gastouder is. Net als dat het kindje de vele knuffels en kussen van zijn ouders mist wanneer hij/zij door het kinderdagverblijf of de gastouder opgevangen wordt. ***

Bron: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, Trouw, Nu

19 Reacties

  • Maria

    Brr wat een nachtmerrie voor die ouders. Wat ik mij afvraag, geldt dit dan ook als kindjes bijvoorbeeld naar oma en opa gaan die oppassen?
    Ik wacht ook tot 6 maanden voordat ze naar de kinderopvang gaat.

    • Mama Lifestyle Blog

      Ik denk dat het voornamelijk gaat om alle stress zoals een ander ritme, “vreemde” verzorgers, de drukte van andere kinderen en het gehaast bij het brengen. Ik denk dat het bij opa en oma thuis wat rustiger is dan bij opvang waar meerdere kindjes worden opgevangen. En misschien dat een opa en oma hun ritme wat meer aanpassen aan het ritme van de baby.

  • Josan

    Om eerlijk te zijn heb ik er nooit zo bij stil gestaan. Ik kende die verhalen niet. Als ik zo’n horror verhaal las in een ouder tijdschrift, was overkwam het meestal in een thuissituatie.

    • Mama Lifestyle Blog

      Ik heb er ook nooit bij stil gestaan Josan. De kinderopvang waar mijn kinderen naartoe gingen was echt een plek waar ik mij geen enkele zorgen maakte om mijn kinderen. Voor zover ik weet hanteerden zij netjes alle veiligheidseisen. Aan de kwaliteit van de opvang ligt het dus zeker niet. En wat je zegt het kan dus ook thuis gebeuren. Twee factoren die kunnen leiden tot wiegendood, zoals roken in huis en slapen met je kindje, gebeuren juist thuis en niet bij de kinderopvang.

    • Mama Lifestyle Blog

      Hoi Anja, een jaar voor je baby zorgen is iets heel anders dan een jaar zeeën van tijd hebben voor jezelf en je hobby’s. Dat je zwangerschapsverlof hebt, betekent niet dat het geen buffelen is. Vaak is het nog harder werken dan voor een baas. Ik kan het weten, want ik spreek uit ervaring.

    • info@mamalifestyleblog.nl

      Hoi Anja, dit is een totaal ander onderwerp, maar ik reageer toch. Gelukkig leven we in een land waarbij iedereen zelf mag weten of hij/zij kinderen op de wereld wilt zetten en hebben we ook zoiets als zwangerschapsverlof. Mensen die geen kinderen willen, hebben weer andere voordelen die mensen met kinderen niet hebben, zoals veel meer vrijheid en in de meeste gevallen ook meer inkomen. Het hebben van kinderen geeft je misschien wel recht op bijvoorbeeld kinderbijslag, kinderopvangtoeslag en zwangerschapsverlof, maar wat dacht je van alle verplichtingen en zorgen die om de hoek komen kijken zodra je kinderen krijgt? Het hebben van kinderen is niet alleen maar “profiteren” van de overheid en de belastingbetaler zoals dat misschien wel lijkt in de ogen van mensen die absoluut geen kinderen willen.

  • Anja

    Ik verbaas me er altijd over hoe ouders denken dat ze recht hebben op meer dan een ander (verlof, toeslagen, publieke ruimte) omdat ze zogenaamd een hoger doel dienen. Prima dat je kindjes wilt, hartstikke leuk voor je, lekker doen, geniet ervan, maar een jaar lang doorbetaald willen krijgen van je werkgever terwijl je collega’s het werk opknappen omdat je vindt dat jouw tijd kostbaarder is dan die van iemand met andere prioriteiten in zijn leven vind ik behoorlijk arrogant.

    • info@mamalifestyleblog.nl

      Zoveel mensen zoveel meningen Anja. Ik vind mijn tijd echt niet kostbaarder dan die van een ander. Dat ik kinderen heb, betekent niet ik dat mij een beter persoon voel dan iemand zonder kinderen. Wist je trouwens dat wanneer je zwangerschapsverlof hebt, de werkgever een uitkering ontvangt van het UWV? Dit betekent dat je werkgever geen kosten heeft aan een moeder die zwangerschapsverlof heeft. Dit betekent dus ook dat de werkgever een andere persoon kan gaan werven. Mijn kinderen zijn inmiddels 4 en 7, verlof heb ik nooit gehad omdat ik een eigen zaak heb. Na beide bevallingen ging ik de dag erna weer aan het werk. Zelfs na mijn laatste bevalling, waarbij mijn zoontje bijna overleden is en ik een bloedtransfusie nodig had. Dat ik moeder ben, betekent ook niet dat ik minder hard werk of de kantjes ervan af loop. Mijn inzet en gedrevenheid zijn minstens zo veel als die van iemand zonder kinderen.

    • Marlies

      De ouders zijn weliswaar degenen die het geld/verlof incasseren, maar geloof mij (ben moeder van 2 kindjes), dat ben je direct ‘kwijt’ aan je kind. Sterker nog, het geld wat je krijgt van de overheid is niet eens toereikend om alles van te betalen. Natuurlijk hebben we zelf voor kinderen gekozen en zitten daar uiteraard (financiële) consequenties aan vast. En is het meer dan fijn dat er toeslagen e.d. in het leven geroepen zijn. Maar e.e.a. is zeker niet ten nadele van collega’s of het rijk. Wat Daniëlle al aangaf, het verlof wordt opgevuld door een ander. Maar als we massaal zouden stoppen met baby’s produceren, hoe ziet de samenleving er over een aantal jaren dan uit? Vergrijsd. En dat kost pas een hoop geld. De overheid steekt een hoop geld en tijd in een kind, zodat het kind straks goed mee kan draaien in de maatschappij en waardevol kan zijn voor de maatschappij. En dat lijkt me niet ten koste gaan van wat dan ook.

  • Anja

    Je schreef echter dat je vindt dat moeders een jaar lang verlof zouden moeten krijgen, betaald door iemand anders (UWV is belastinggeld). En dat voor een baby zorgen iets heel anders is dan het hebben van hobby’s.

    Daarmee zeg je toch dat de samenleving meer ruimte moet geven (in meerdere opzichten) aan vrouwen met baby’s dan aan mensen die andere keuzes maken?

    • info@mamalifestyleblog.nl

      Een langer zwangerschapsverlof vind ik inderdaad een heel goed idee. Maar niet vanwege het belang en het welzijn van de moeder, maar vanwege die van het kind. Mijn persoonlijke mening is dat een jonge baby thuis beter af is dan bij de kinderopvang/gastouder/opa en oma. Gelukkig hoefde ik mijn kinderen niet al bij 3 maanden uit handen te geven, maar pas bij 6 en 9 maanden, maar dit kon alleen omdat ik een eigen bedrijf heb.

  • Gastouder

    Hoe kom je eigenlijk aan de informatie dat er zoveel meer baby’s sterven in de opvang. Dat valt meer op, omdat het in het nieuws komt, maar een kind kan thuis ook overlijden aan wiegendood. Ook zeg je dat het thuis een oase aan rust is.. Ik ken gezinnen waarbij het met 3 kinderen drukker is als bij mij, een proffosionele gastouder waar meerdere kinderen zijn. Aan liefde, aandacht en rust hier geen gebrek. Het geschreven stuk roept bij mij veel vragen op met betrekking tot de juistheid…

  • info@mamalifestyleblog.nl

    Hoi Gastouder, de bronnen waarop ik mijn artikel heb gebaseerd, staan vermeld onderaan het artikel. Mijn artikel is zeker geen aanval richting gastouders of kinderdagverblijven (zoals ik ook aangeef in het artikel). En dat een kindje thuis ook kan overlijden aan wiegendood is een feit. Opvallend is juist dat er in de opvang meer kinderen overlijden terwijl juist daar alle veiligheidseisen worden opgevolgd (dit in tegenstelling tot wat thuis soms het geval is). En inderdaad het ene gezin en gastouder of opvang is het andere niet. Wat fijn dat jij de kindjes zoveel rust kan bieden. Stress schijnt namelijk een zeer belangrijke factor te zijn.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *